|
Kurs: Kipar u srednjem veku (osn.) U okviru predmeta: Kipar u srednjem veku Predavači dr Vlada Stanković, redovni profesor dr Larisa Vilimonović, naučni saradnik izborni kurs Broj bodova: 6.00 Sadržaj kursa: Ostrvo Kipar je od najstarijih vremena predstavljalo poseban istorijski fenomen Istočnog Mediterana, svojim geografskim položajem neposredno povezano na kulturno bogate oblasti Levanta, a svojim političkim karakterom suštinski uključeno u helenski svet. Kao jedna od kolevki hrišćanstva, Kipar je dočekao stvaranje Vizantijskog carstva kao neraskidiv deo svete tradicije nove, pobedničke religije, ušavši u srednji vek kao jedna od najortodoksnijih oblasti neposredno povezana sa Carigradom, prestonicom nove hrišćanske imperije, uprkos svojoj geografskoj udaljenosti od nje.
Kroz pregled istorije i kulture Kipra tokom srednjeg veka biće tematski obrađene sledeće celine, koje čine istoriju srednjovekovnog Kipra jedinstvenim primerom u evropskoj istoriji: počeci srednjovekovnog Kipra - između Afrodite i Hrista; Vizantijski Kipar (4.-7. vek); Između Vizantije i Arabljana (7.-11. v.); Kratkotrajna samostalnost (11.-12. v.); Usputna posledica krstaških ratova: Kipar pod Luzinjanima i Venecijom (12.-16. v.). Cilj izučavanja kursa: Predstavljanje bogate i raznovrsne istorije i kulture srednjovekovnog Kipra, specifičnog mesta preplitanja Istoka i Zapada tokom srednjeg veka. Preduslovi za polaganje: Upisana četvrta godina na Odeljenju za istoriju ili odgovarajući semestar na ostalim odeljenjima. Za studente sa Odeljenja za istoriju uslov je da su položeni svi ispiti sa druge godine. Oblici nastave:
Predavanja po principu seminara sa aktivnim učešćem studenata Plan kursa: 1. nedelja predavanje - Položaj Kipra Karakteristike geopolitičkog položaja Kipra
2. nedelja predavanje - Karakteristike ostrva Kipar Geografske specifičnosti i raznolikosti, klimatske i prirodne karakteristike Kipra 3. nedelja predavanje - Kipar u osvit Srednjeg veka Pregled istorije Kipra krajem antike - hrišćanstvo i njegov uticaj i značaj za Kipar 4. nedelja predavanje - Vizantijski Kipar 1 Uključivanje Kipra u Vizantijsko carstvo; karakteristike, politička podela, crkvena organizacija. 5. nedelja predavanje - Vizantijski Kipar 2 Kipar unutar Vizantijskog carstva tokom takozvanih "tamnih stoleća" (6-7. v): bogatstvo života i značaj novih vrsta izvora koji opisuju život na Kipru, uprkos nepostojanju pisanih tekstova. 6. nedelja predavanje - Između Arabljana i Vizantije 1 Arabljanska osvajanja u Istočnom Mediteranu i Kipar; pitanje takozvane "zajedničke" vlasti Arabljana i Vizantinaca na Kipru: nova saznanja. 7. nedelja predavanje - Između Arabljana i Vizantije 2 Podeljenost Kipra, značaj novih podata i novih istraživanja i drugačiji pogled na istoriju Kipra 8-10, veka. 8. nedelja predavanje - Povratak Kipra u Carstvo Vizantijsko osvajanje Kipra 965. godine i uključivanje u administrativni sistem Carstva. Jačanje neposrednog uticaja Carigrada. 9. nedelja predavanje - Pokušaj samostalnosti Otpadništvo Kipra od Vizantije i "tiranija" Isaka Komnina: uvod u poraz i latinsku dominaciju 10. nedelja predavanje - Ričard Lavlje Srce i Kipar Kipar postaje usputna žrtva Trećeg Krstaškog pohoda - Ričard Lavlje Srce osvaja Kipar i prodaje ga Jovanovcima a zatim i proteranom Jerusalimskom kralju Giju Luzinjanu 11. nedelja predavanje - Kipar pod Luzinjanima 1 Dva i po veka vladavine Luzinjana Kiprom korenito su promenile status i karakter ostrva. S jedne strane, Luzinjani su sačuvali celovitost ostrva, donevši, s druge strane specifične zapadnjačke vrednosti i politiku, stvorivši jedinstvenu političku i kulturnu mešavinu u evropskom srednjovekovlju. 12. nedelja predavanje - Kipar pod Luzinjanima 2 Najvažniji vladari, specifična kultura, razvoj umetnosti i krstaške ideologije; kraj vladavine Luzinjana i dolazak Kipra pod vlast Mlečana 1481. godine, 13. nedelja predavanje - Mletački Kipar Na izmaku srednjeg veka, Kipar ostaje jedan od poslednjih hrišćanskih bastiona u Istočnom Mediteranu. Mletačka vladavina donela je mnoge novine, uz pokušaja stvaranja neosvojive "tvrđave" od Kipra, ali ipak nije mogla sprečiti osmansko osvajanje ostrva 1570/1. godine 14. nedelja predavanje - Specifičnost i značaj srednjovekovnog Kipra - crkva Kiparska crkva, autokefalna od 5. stoleća, specifična je po svom uređenju, tradiciji i umetnosti u široko shvaćenom vizantijskom kulturnom krugu, sa značajnom političkom ulogom sve do današnjih dana. 15. nedelja predavanje - Specifičnost i značaj srednjovekovnog Kipra - istorija i kultura Pregled jedinstvenosti istorije i kulture srednjovekovnog Kipra i dugotrajne posledice na sadašnjost ove ostrvske republike.
Literatura i izvori podataka: Opsta obavezna Literatura U dogovoru sa profesorom |
