|
Kurs: Problemi filozofije i istorije: objašnjenje i pripovedanje (osn.) U okviru predmeta: Problemi filozofije i istorije: objašnjenje i pripovedanje Predavači izborni kurs Broj bodova: 6.00 Sadržaj kursa: Pitanja koja se razmatraju uključuju shvatanje da se istorijska objašnjenja prećutno oslanjanju na opšte zakone; kritiku tog shvatanja koje neopravdano zanemaruje praksu samih istoričara i njihov način kritičkog prihvatanja odnosno odbacivanja konkretnih objašnjenja; problem izdvajanja „ključnih” uzroka iz celokupnog spleta uzročnih uslova; posebne probleme koje postavlja objašnjenje složenih događaja kao što su Francuska revolucija, Prvi svetski rat ili slom evropskog komunizma; odnos pripovedanja i uzročnog objašnjenja u istorijskim tekstovima. Cilj izučavanja kursa: Student treba da se upozna sa problematikom istorijskog objašnjenja i njenim specifičnostima u odnosu na objašnjenja u drugim humanističkim disciplinama kao što su sociologija, ekonomija ili antropologija. Preduslovi za polaganje: Nema posebnih uslova. Oblici nastave:
1) Usmena predavanja
2) Rasprava o glavnim pitanjima koja su bila predmet predavanja.
3) Konsultacije
Plan kursa: 1. nedelja predavanje - Uvodno predavanje Uvod: zašto je uzročno objašnjenje u istoriji problem za filozofiju nauke. 2. nedelja predavanje - Hempelovsko shvatanje objašnjenja Hempelovsko, deduktivno-nomološko shvatanje objašnjenja 3. nedelja predavanje - Slabosti hempelovskog shvatanja Slabosti hempelovskog shvatanja i pragmatička priroda objašnjenja. 4. nedelja predavanje - Hjumovsko shvatanje uzročnosti Hjumovsko "regularističko" shvatanje uzročnosti. 5. nedelja predavanje - Slabosti hjumovskog shvatanja 6. nedelja predavanje - Protivčinjenično shvatanje uzročnosti 7. nedelja predavanje - Problem izdvajanja "odlučujućeg" uzroka Problem izdvajanja "odlučujućeg" uzroka iz celokupnog skupa uzročnih uslova 8. nedelja predavanje - Struktura uzročnog objašnjenja u istoriji, 1. 9. nedelja predavanje - Struktura uzročnog objašnjenja u istoriji, 2. 10. nedelja predavanje - Provera na primerima Provera na primerima: uzroci Prvog svetskog rata, 1. 11. nedelja predavanje - Provera na primerima Provera na primerima: uzroci Prvog svetskog rata, 2. 12. nedelja predavanje - Pripovedanje i uzročno objašnjenje u istorijskim tekstovima 13. nedelja predavanje - Zaključna razmatranja
Literatura i izvori podataka: Opsta obavezna Literatura Carl G. Hempel, Aspects of Scientific Explanation, 1965, pp. 231-243, 245-295, 331-376, 412-433, 447-453 Ernest Nagel, The Structure of Science, 1961, pp. 29-46 i 547-592 (postoji srpski prevod) H.L.A. Hart and A.M. Honore, Causation in the Law, 1959, pp. 1-57 J.L. Mackie, The Cement of the Universe: A Study of Causation, 1974, pp. 1-87 i 193-230 Leon Kojen "Teze o uzročnom objašnjenju u istoriji", Treći program, br. 155-156, leto-jesen 2012, str. 5-17 Michael Scriven "The Structure of Science", The Review of Metaphysics, 17 (1964), pp. 403-424 Michael Scriven "Truisms as Grounds for Historical Explanations", Patrick Gardiner (ed.), Theories of History, 1959, pp. 443-475 Michael Scriven, "Causes, Connections and Conditions in History", William Dray (ed.), Philosophical Analysis and History, 1966, pp. 238-254 Mortnon White, The Foundations of Historical Knowledge, 1965. Opsta dopunska Literatura Carl G. Hempel, Philosophy of Natural Science, 1966 (postoji srpski prevod) David Lewis, " Causation" i Postscripts to "Causation", Philosophical Papers, II, 1986, pp. 159-213 James Woodward, Making Things Happen, 2003, pp. 3-93 i 152-186. John Collins, Ned Hall and L.A. Paul (eds.), Causation and Counterfactuals, 2004. Kennet C Waters, "Causes That Nake a Difference", The Journal of Philosophy, 104 (2007), pp. 551-579 |
